วัคซีนไข้สมองอักเสบคืออะไร มันมีรูปแบบของการรักษาที่ดียังไง

Encephalitis vaccine

วัคซีนไข้สมองอักเสบ ภาษาอังกฤษเรียกว่า Japanese Encephalitis Vaccine โดยวัคซีนนี้เป็นวัคซีนที่ฉีดให้แก่เด็กอายุตั้งแต่ 1 ปีครึ่ง – 2 ปี เพื่อกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันต่อการเกิดโรคไข้สมองอักเสบ

โรคไข้สมองอักเสบ มียุงเป็นพาหะนำเชื้อตัวสำคัญ เป็นโรคที่พบบ่อยในเด็กเล็กๆ ส่วนใหญ่เกิดกับเด็กเอเชียเป็นส่วนมาก โรคนี้จะไม่แสดงอาการในช่วงแรกๆ แต่อาการจะออกเมื่อเชื้อเริ่มมีฤทธิ์มากขึ้นแล้ว เมื่อเชื้อเข้าสู่ร่างกายจะทำการฟักตัวประมาณ 1-2 อาทิตย์ หากเป็นแล้วยังไม่มียารักษา เพราะฉะนั้นเด็กที่เป็นจึงมักเสี่ยงต่อการเสียชีวิต หรือภาวะสมองพิการได้สูง แต่ถึงจะยังไม่มียา แต่ก็สามารถป้องกันได้โดยการฉีดวัคซีน

วัคซีนไข้สมองอักเสบสามารถผลิตได้จากเชื้อไวรัส JEV โดยแบ่งออกเป็น 2 แบบ คือ เชื้อไวรัสที่ตายแล้ว และเชื้อไวรัสที่ยังมีชีวิตอยู่แต่ทำให้อ่อนแรงลง เมื่อฉีดเชื้อไวรัสเข้าสู่ร่างกายแล้ว วัคซีนนี้จะเข้าไปกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันต่อเชื้อไวรัส JEV ขึ้นมา ทำให้ร่างกายไม่อาจเกิดโรคได้อีก ถ้าการติดเชื้อตามธรรมชาติในภายหลัง

ชนิดของวัคซีนไข้สมองอักเสบสามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ดังนี้

  • วัคซีนชนิดเชื้อตาย วัคซีนชนิดเชื้อตายซึ่งใช้อยู่ในปัจจุบันนี้ มีทั้งชนิดน้ำซึ่งสามารถนำไปใช้ได้ทันที กับชนิดแห้งซึ่งต้องนำมาละลายโดยนำไปผสมกับน้ำกลั่นขนาด 1 มล. หรือ 10 มล.
  • วัคซีนชนิดมีชีวิตแต่อ่อนแรง วัคซีนแบบมีชีวิตสามารถป้องกันโรคไข้สมองอักเสบได้มากกว่าแบบเชื้อตาย สาเหตุมาจากเกิดการกระตุ้นของเชื้อไวรัสที่ยังมีชีวิตอยู่ ทำให้ร่างกายตอบสนองได้ดีกว่า ส่งผลให้สร้างภูมิคุ้มกันได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ อีกทั้งวัคซีนชนิดมีชีวิตไม่จำเป็นต้องฉีดเข็มกระตุ้น นอกจากนี้ร่างกายยังสร้างภูมิต้านทานของโรคได้นานกว่า 3-5 ปี เลยทีเดียว

ผลข้างเคียงของการฉีดวัคซีนไข้สมองอักเสบ

  • บางรายอาจเกิดอาการปวดหรือบวมบริเวณที่ฉีด , ปวดหัว , มีไข้ , เบื่ออาหาร , อาเจียน , เกิดผื่น โดยอาการเหล่านี้ อาจเกิดขึ้นหลังฉีดโดยทันที หรืออาจเกิดภายเวลาไม่เกิน 10 วัน ก็ได้และอาการจะค่อยๆทุเลาภายใน 7-14 วัน
  • ผลข้างเคียงของวัคซีนเชื้อตายจะมีความรุนแรง รวมทั้งอยู่ได้นานกว่าวัคซีนมีชีวิต ส่วนวัคซีนชีวิตมักเกิดอาการขึ้นทันที และจะหายเองภายในแค่ 2 วัน
  • หากเกิดผลข้างเคียงอย่างรุนแรง เช่น มีไข้สูง , อาเจียน , ปวดอย่างรุนแรงตรงบริเวณที่ถูกฉีด อย่างนี้ควรเข้าพบแพทย์โดยทันที

ระบบสร้างภูมิคุ้มกัน

หลังจากฉีดวัคซีนเรียบร้อย ร่างกายจะสร้างภูมิคุ้มกันได้มากถึง 96% หลังการฉีดวัคซีนครบทั้ง 2 เข็ม ภูมิคุ้มกันนี้จะอยู่ในร่างกายได้นานมากกว่า 2 ปี